Ngày 10/10/2026, tại hội trường Sunwah, Trường Đại học Ngoại ngữ, Đại học Quốc gia Hà Nội đã tổ chức Hội thảo khoa học quốc tế “Giảng dạy và nghiên cứu ngôn ngữ & văn hóa Việt Nam và Đông Nam Á”. Sự kiện là dịp kết nối các nhà khoa học, giảng viên và chuyên gia trong nước, quốc tế để cùng giao lưu, trao đổi học thuật, chia sẻ kinh nghiệm thực tiễn và cập nhật các xu hướng phát triển trong lĩnh vực ngôn ngữ và văn hóa của khu vực.
Về phía các khách mời và học giả, hội thảo có sự tham dự của GS. TS. Nguyễn Thiện Giáp (Nguyên Phó Giám đốc NXB ĐHQGHN), PGS. TS. Nguyễn Xuân Hòa (Nguyên Chủ tịch Hội Ngôn ngữ học Hà Nội), PGS. TS. Nguyễn Hữu Hoành (Nguyên Phó Viện trưởng Viện Ngôn ngữ học), PGS.TS Nguyễn Thiện Nam (Nguyên Trưởng Khoa Tiếng Việt và Việt Nam học, Trường ĐHKHXH&NV, ĐHQGHN), PGS.TS. Nguyễn Hữu Dũng (Hội Nhà văn Việt Nam), PGS.TS Trần Thị Hồng Hạnh (Khoa Ngôn ngữ học và Việt Nam học, Trường ĐHKHXH&NV, ĐHQGHN) TS. Bùi Duy Dương (Phó Trưởng Khoa Ngôn ngữ học và Việt Nam học, Trường ĐHKHXH&NV, ĐHQGHN), TS. Hồ Thị Thành (Khoa Đông phương học, Trường ĐHKHXH&NV, ĐHQGHN) cùng đại diện giảng viên, nhà nghiên cứu đến từ nhiều đơn vị khác.
Về phía Trường Đại học Ngoại ngữ có TS. Hoa Ngọc Sơn - Phó Hiệu trưởng Nhà trường, PGS. TS. Nguyễn Lân Trung - Chủ tịch Hội Ngôn ngữ học Việt Nam/Chủ tịch Hội đồng Tư vấn Chính sách và Chiến lược Nhà trường cùng đại diện lãnh đạo, cán bộ giảng viên, nghiên cứu sinh, báo cáo viên, học viên cao học và đông đảo sinh viên Khoa NN-VH Việt Nam và Đông Nam Á, Trường Đại học Ngoại ngữ, ĐHQGHN.
Phát biểu khai mạc hội thảo, Phó Hiệu trưởng Hoa Ngọc Sơn gửi lời cảm ơn và tri ân tới các quý vị đại biểu, quý khách mời, các nhà khoa học và chuyên gia đã đóng góp những báo cáo giá trị và tham gia chương trình. Phó Hiệu trưởng nhấn mạnh vai trò của ngôn ngữ như cầu nối vượt rào cản địa lý trong hợp tác giáo dục và giao lưu văn hóa; đồng thời khẳng định giá trị khoa học lẫn thực tiễn của hội thảo khi thu hút đông đảo học giả trong và ngoài nước.
Đến với báo cáo phiên toàn thể thứ nhất, PGS. TS. Trần Thị Hồng Hạnh - Giảng viên Khoa Ngôn ngữ học và Việt Nam học, Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn - ĐHQGHN trình bày tham luận về việc giảng dạy văn hóa cho sinh viên quốc tế học tiếng Việt. Mượn câu nói của GS. TS Nguyễn Thiện Giáp - Nguyên Tổng biên tập, Phó Giám đốc Nhà xuất bản Đại học Quốc gia Hà Nội: “Ngôn ngữ là bạn đường không thể thiếu của con người, là phương tiện giao tiếp và công cụ tư duy đặc biệt gắn liền với đời sống xã hội”, Phó Giáo sư trước hết đặt vấn đề về mối liên hệ bền chặt giữa ngôn ngữ và văn hóa, đồng thời nêu rõ sự thay đổi trong cách tiếp cận khi chuyển hóa từ “năng lực giao tiếp như người bản xứ” thành “năng lực giao tiếp liên văn hóa.
Thông qua những ví dụ sinh động, PGS. TS. Trần Thị Hồng Hạnh phân tích các cơ hội dành cho người học, từ phát triển năng lực liên văn hóa, tư duy cởi mở, thấu cảm đến tiếp cận học liệu mở và môi trường đa văn hóa, đồng thời cũng chỉ ra thách thức khi chuyển từ phương pháp giảng dạy song ngữ sang đa ngữ. Khép lại tham luận, báo cáo viên đã phân tích văn hóa dưới hai góc nhìn tĩnh và động, từ đó khẳng định nguyên tắc cốt lõi: tri thức văn hóa luôn tích hợp trong tri thức ngôn ngữ.
Tiếp đó, TS. Trần Hữu Trí - Trưởng Khoa NN-VH Việt Nam và Đông Nam Á, Trường Đại học Ngoại ngữ, ĐHQGHN đã chia sẻ về thực trạng và định hướng chính sách cấp cơ sở việc giảng dạy tiếng Việt như một ngoại ngữ tại Nhà trường. Trưởng Khoa NN-VH Việt Nam và Đông Nam Á đã đề cập đến tầm quan trọng của “Nhập ngữ” trong việc cung cấp kiến thức sâu rộng và đẩy nhanh cách tiếp cận đối với tiếng Việt dành cho người học.
Trong bài chia sẻ, TS. Trần Hữu Trí nhấn mạnh dù mới thành lập 2 năm, Khoa NN-VH Việt Nam và Đông Nam Á đã thu hút nhiều chương trình giao lưu quốc tế nhờ chất lượng đào tạo và hoạt động ngoại khóa thực tế. Từ đó, Tiến sĩ đề xuất các định hướng chính sách cấp cơ sở về đổi mới đào tạo người dạy, tối ưu chương trình theo đối tượng, chuẩn hóa đánh giá và mở rộng môi trường sử dụng tiếng Việt.
Đến với bài báo cáo thứ ba của phiên toàn thể, TS. Hồ Thị Thành, Khoa Đông phương học, Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn, ĐHQGHN đã trình bày về nội dung “Động lực học tập ngôn ngữ bản địa ở khu vực Đông Nam Á của sinh viên tại trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn (ĐHQGHN): nghiên cứu trường hợp sinh viên học tiếng Indonesia và tiếng Thái Lan”. Mở đầu cho bài phát biểu, TS. Hồ Thị Thành đã chia sẻ về bối cảnh sinh viên học tiếng bản địa qua lịch sử hình thành và giảng dạy các chuyên ngành Đông Nam Á.
Ngoài ra, báo cáo viên cũng có những chia sẻ rất thú vị về động lực để các bạn sinh viên lựa chọn theo học tiếng Thái nói riêng và các ngôn ngữ bản địa nói chung. Qua đó, Tiến sĩ có thể đưa ra những số liệu cụ thể về tỉ lệ sinh viên đang theo học tiếng Thái tại ngành Thái Lan học và Đông phương học.
Sau phiên toàn thể là phần chụp ảnh lưu niệm và tiệc trà
Tiếp nối phiên toàn thể, phiên song song được chia thành hai tiểu ban thảo luận chuyên sâu: Tiểu ban 1 về “Ngôn ngữ học, nghiên cứu đối chiếu và giảng dạy tiếng Việt” và Tiểu ban 2 về “Văn hóa Việt Nam và Đông Nam Á trong bối cảnh giao lưu, hội nhập và chuyển đổi số”, mang đến nhiều góc nhìn khoa học cùng trải nghiệm thực tiễn giá trị.
Khép lại hội thảo, đại diện lãnh đạo Nhà trường đã gửi lời cảm ơn trân trọng tới các chuyên gia, nhà khoa học, báo cáo viên và đại biểu tham dự. Những ý kiến đóng góp và kết quả thảo luận từ các phiên làm việc sẽ là cơ sở quan trọng để Nhà trường tiếp tục nâng cao chất lượng nghiên cứu, giảng dạy và mở rộng hợp tác trong thời gian tới.
*Một số hình ảnh khác:
Sinh viên quốc tế Khoa NN-VH Việt Nam và Đông Nam Á tham dự sự kiện.
