Ngày 29/10/2026, Trường Đại học Ngoại ngữ - Đại học Quốc gia Hà Nội đã tổ chức thành công Hội thảo Quốc tế “Toàn diện về Ngôn ngữ, Văn hoá và Xã hội Ả Rập trong thời đại toàn cầu hoá” nằm trong khuôn khổ Hội thảo quốc gia UNiC 2026 và hướng đến kỷ niệm 30 năm giảng dạy tiếng Ả Rập tại trường. Chương trình được tổ chức theo hình thức trực tiếp kết hợp trực tuyến, tạo diễn đàn trao đổi học thuật về những hướng nghiên cứu, trao đổi và đổi mới hoạt động giảng dạy ngôn ngữ Ả Rập, đồng thời thúc đẩy hợp tác quốc tế trong lĩnh vực ngôn ngữ, xã hội và văn hóa.
Tham dự hội thảo, về phía khách mời có TS. Kiều Thanh Nga - Phó Viện trưởng viện Nghiên cứu Nam Á, Tây Á và Châu Phi và là Tổng biên tập tạp chí nghiên cứu Á Phi; TS. Samy Mohamed Abdelatti Abousamada - chuyên gia tiếng Ả Rập Trường Đại học Azhar và các nhà quản lý, chuyên gia trong, ngoài nước.
Về phía Trường Đại học Ngoại ngữ có TS. Đỗ Tuấn Minh - Hiệu trưởng Nhà trường; PGS.TS. Lâm Quang Đông - Phó Hiệu trưởng Nhà trường; PGS.TS. Nguyễn Lân Trung - Chủ tịch Hội Ngôn ngữ học Việt Nam/ Chủ tịch Hội đồng Tư vấn Chính sách và Chiến lược Nhà trường; TS. Moustafa Halil và TS. Saad Mohammed - chuyên gia nước ngoài Khoa Ngôn ngữ và Văn hoá Ả Rập, cùng đại diện lãnh đạo các Khoa; lãnh đạo, cán bộ, giảng viên và đông đảo sinh viên Khoa Ngôn ngữ và Văn hóa Ả Rập.
Phát biểu khai mạc Hội thảo, Phó Hiệu trưởng Lâm Quang Đông đã nhấn mạnh tiếng Ả Rập không chỉ là phương tiện giao tiếp mà còn lưu giữ di sản văn học, triết học, khoa học, nghệ thuật phong phú. Việc giảng dạy và nghiên cứu tiếng Ả Rập giữ vai trò cầu nối văn hoá, tăng cường hiểu biết lẫn nhau, xây dựng lòng tin và thúc đẩy hợp tác giữa Việt Nam và các quốc gia Ả Rập. Hội thảo tạo cơ hội cho các đại biểu trình bày nghiên cứu, thảo luận những nội dung thiết thực, có ý nghĩa liên quan đến chủ đề chương trình.
Phần báo cáo chuyên đề của hội thảo gồm 2 phiên tham luận với nội dung tiếp cận nghiên cứu ngôn ngữ Ả Rập từ những góc độ khác nhau, trải rộng trên các lĩnh vực ngôn ngữ, giảng dạy, xã hội và văn hoá.
Tại phiên toàn thể, TS. Kiều Thanh Nga - Phó Viện trưởng Viện Nghiên cứu Nam Á, Tây Á và Châu Phi, Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam đã trình bày tham luận “Tiếp cận mới về Ngôn ngữ, Văn hoá và Xã hội Ả Rập trong thời đại trí tuệ nhân tạo.” Nghiên cứu đã phân tích toàn diện bức tranh ứng dụng AI trong học tập, nghiên cứu và giao tiếp quốc tế đồng thời khẳng định AI chỉ giữ vai trò công cụ hỗ trợ chứ không thể thay thế năng lực ngôn ngữ của con người. Do đó, vai trò của người thầy đóng vị trí trung tâm trong việc chuyển từ cung cấp thông tin sang định hướng người học, rèn luyện tư duy phản biện và nâng cao kỹ năng kiểm chứng thông tin do AI tạo ra.
Phiên tham luận thứ hai có các báo cáo khoa học đến từ chuyên gia quốc tế cũng như của các diễn giả đến từ các trường đại học tại Việt Nam. Các báo cáo tập trung thảo luận những vấn đề đa dạng liên quan đến ngôn ngữ, văn hóa và xã hội Ả Rập, góp phần mở rộng góc nhìn và thúc đẩy trao đổi học thuật giữa các nhà nghiên cứu trong nước và quốc tế.
TS. Saad Mohammed - chuyên gia tiếng Ả Rập hiện đang công tác tại Trường đã đưa ra bài báo cáo với chủ đề “Giảng dạy tiếng Ả Rập cho sinh viên Việt Nam: Cơ hội và thách thức.” nhằm phân tích toàn diện thực trạng đào tạo, chỉ ra các cơ hội mở rộng tri thức văn hoá, giao lưu quốc tế và nâng cao triển vọng nghề nghiệp trong nhiều lĩnh vực.
TS. Mustafa Helil - chuyên gia hiện đang công tác tại Khoa Ngôn ngữ và Văn hoá Ả Rập đã trình bày nghiên cứu với chủ đề “Giảng dạy ngữ âm tiếng Ả Rập cho sinh viên Việt Nam: thực trạng và triển vọng.” Bài nghiên cứu đi sâu hệ thống hoá đặc điểm ngữ âm tiếng Ả Rập, xây dựng lộ trình giảng dạy qua 3 cấp độ và đưa ra định hướng giảng dạy thực chứng cho giảng viên và sinh viên.
Sau đó là tham luận của TS. Samy Mohamed Abdelatti Abousamada - chuyên gia tiếng Ả Rập Trường Đại học Azhar cùng chủ đề “Ngôn ngữ trung gian trong giảng dạy tiếng Ả Rập cho người nước ngoài”. Báo cáo phân tích vai trò của ngôn ngữ trung gian trong lớp học, ngôn ngữ trung gian chỉ được xem là công cụ hỗ trợ phụ trợ trong trường hợp cần thiết và phải được giảm dần theo sự tiến bộ của sinh viên nhằm đảm bảo tiếng Ả Rập luôn giữ vai trò ngôn ngữ trung tâm trong môi trường học tập.
Bên cạnh báo cáo đến từ các học giả quốc tế, phiên tham luận cũng là nơi chia sẻ nghiên cứu của diễn giả đến từ nhiều trường đại học tại Việt Nam, góp phần làm phong phú thêm góc nhìn về ngôn ngữ, văn hóa và xã hội Ả Rập.
Bên cạnh các báo cáo chuyên đề, phiên thảo luận chung đã tạo cơ hội để các đại biểu, diễn giả và người tham dự trao đổi về những vấn đề học thuật được đặt ra tại hội thảo. Các ý kiến thảo luận cũng gợi mở triển vọng triển khai những dự án nghiên cứu, công bố khoa học chung và tăng cường kết nối giữa các cơ sở nghiên cứu, đào tạo trong cộng đồng ngôn ngữ Ả Rập.
Phiên thảo luận còn có sự tham gia, đóng góp ý kiến của PGS.TS. Nguyễn Thường Lạng - chuyên gia kinh tế, Giảng viên cao cấp tại Viện Thương mại và Kinh tế Quốc tế, Đại học Kinh tế Quốc dân (NEU).
Khép lại hội thảo, cô Phạm Thị Thuỳ Vân - Trưởng Khoa Ngôn ngữ và Văn hoá Ả Rập đã có bài phát biểu tổng kết, ghi nhận những đóng góp tích cực của các học giả, chuyên gia và diễn giả trong nước, quốc tế; nhấn mạnh hội thảo là một sự kiện mang ý nghĩa đặc biệt nhân dịp kỷ niệm 30 năm giảng dạy tiếng Ả Rập. Đồng thời, cô bày tỏ kỳ vọng những trao đổi học thuật tại hội thảo sẽ tiếp tục góp phần thúc đẩy hoạt động nghiên cứu, giảng dạy và giao lưu học thuật trong lĩnh vực ngôn ngữ, văn hóa Ả Rập trong thời gian tới.
Một số hình ảnh khác:
Tiểu Minh/ĐSTT
