Ngày 19/10/2026, tại Hội trường Vũ Đình Liên, Trường Đại học Ngoại ngữ – Đại học Quốc gia Hà Nội đã tổ chức Lễ ra mắt cuốn sách Điền dã ngôn ngữ học, phương pháp và lý thuyết: Cách tiếp cận ngôn ngữ học xã hội – dân tộc theo tư duy phức hợp của Giáo sư Philippe Blanchet. Cuốn sách do TS. Đặng Thị Thanh Thúy, giảng viên Khoa NN&VH Pháp và dịch giả Trần Đình Bình chuyển ngữ sang tiếng Việt, mở ra cơ hội tiếp cận nguồn tri thức chuyên sâu về ngôn ngữ học xã hội cho cộng đồng nghiên cứu và giảng dạy tại Việt Nam.
Tham dự buổi lễ, về phía Trường Đại học Ngoại ngữ có Phó Hiệu trưởng Lâm Quang Đông; Ban Chủ nhiệm Khoa NN&VH Pháp, TS. Đặng Thị Thanh Thúy, cùng đông đảo các giảng viên và sinh viên quan tâm.
Về phía khách mời, có Giáo sư Philippe Blanchet (Đại học Rennes 2, Pháp) - tác giả cuốn sách; PGS. TS. Trần Đình Bình - đồng dịch giả; GS.TS. Nguyễn Văn Khang - Phó Chủ tịch Hội Ngôn ngữ học Việt Nam.
Cuốn sách La linguistique de terrain, méthodes et théorie: une approche ethnosociolinguistique de la complexité của Giáo sư Philippe Blanchet là tài liệu chuyên sâu về cơ sở lý thuyết, phương pháp và thực hành nghiên cứu điền dã trong ngôn ngữ học xã hội - dân tộc. Với cách tiếp cận liên ngành, công trình đặt việc nghiên cứu ngôn ngữ trong mối quan hệ chặt chẽ với xã hội, văn hóa và đời sống con người, đồng thời nhấn mạnh tính phức hợp, đa chiều và không ngừng biến đổi của các hiện tượng xã hội.
Phát biểu tại buổi lễ, PGS.TS. Lâm Quang Đông nhấn mạnh ý nghĩa của công trình đối với hoạt động đào tạo và nghiên cứu khoa học, đặc biệt ở bậc sau đại học. Cuốn sách cung cấp những kiến thức nền tảng về lý thuyết và phương pháp nghiên cứu điền dã, đồng thời làm rõ mối quan hệ giữa ngôn ngữ và đời sống xã hội.
Chia sẻ về hành trình chuyển ngữ, TS. Đặng Thị Thanh Thúy cho biết dự án xuất phát từ mong muốn đưa một tài liệu học thuật có giá trị đến gần hơn với độc giả Việt Nam. Quá trình dịch thuật đặt ra nhiều thách thức trong việc tìm kiếm thuật ngữ tương đương và chuyển tải chính xác hệ thống khái niệm chuyên ngành, đòi hỏi sự trao đổi, hợp tác chặt chẽ giữa các dịch giả và chuyên gia.
Dịch giả Trần Đình Bình cũng chia sẻ những khó khăn trong quá trình chuyển ngữ, đặc biệt khi xử lý các khái niệm chuyên ngành và lựa chọn cách diễn đạt vừa chính xác, vừa phù hợp với ngôn ngữ đích. Từ trải nghiệm thực tế, ông nhấn mạnh vai trò của tinh thần hợp tác và sự chia sẻ tri thức trong việc giải quyết những vấn đề học thuật phức tạp, đồng thời bày tỏ hy vọng công trình sẽ hỗ trợ các nhà nghiên cứu trẻ lựa chọn phương pháp phù hợp với đề tài của mình.
Phát biểu tại buổi lễ, Giáo sư Philippe Blanchet bày tỏ niềm vui khi công trình được chuyển ngữ sang tiếng Việt, đồng thời đề cao vai trò của ngôn ngữ học xã hội trong việc nghiên cứu mối quan hệ hai chiều giữa ngôn ngữ và xã hội, khẳng định rằng việc sử dụng ngôn ngữ luôn gắn liền với bối cảnh văn hóa, lịch sử và các điều kiện xã hội cụ thể. Theo ông, việc chuyển ngữ cuốn sách sang tiếng Việt không chỉ mở rộng khả năng tiếp cận tri thức khoa học mà còn tạo điều kiện để các nhà nghiên cứu Việt Nam tham khảo, vận dụng linh hoạt những lý thuyết và phương pháp nghiên cứu quốc tế vào thực tiễn ngôn ngữ đa dạng của Việt Nam.
Tại chương trình, GS.TS. Nguyễn Văn Khang cũng đánh giá cao giá trị thực tiễn của cuốn sách đối với nghiên cứu ngôn ngữ tại Việt Nam, đặc biệt trong bối cảnh quốc gia đa dân tộc, đa ngôn ngữ. Ông kỳ vọng ấn phẩm sẽ trở thành tài liệu tham khảo hữu ích cho các nhà nghiên cứu, giảng viên và những người quan tâm đến lĩnh vực này.
Ngay sau lễ ra mắt, Giáo sư Philippe Blanchet đã chủ trì seminar tiến sĩ với chủ đề “Nguyên tắc, công cụ và thực hành cho ngôn ngữ học xã hội và phương pháp giảng dạy ngôn ngữ theo ngữ cảnh”. Chương trình tập trung vào phương pháp nghiên cứu thực địa, cách tiếp cận ngôn ngữ trong bối cảnh xã hội - văn hóa, tư duy phức hợp và đạo đức nghiên cứu, qua đó gợi mở những hướng tiếp cận thiết thực cho hoạt động nghiên cứu và đào tạo sau đại học.
Buổi lễ khép lại với phần chụp ảnh lưu niệm và ký tặng sách. Thông qua bản dịch tiếng Việt, cuốn sách không chỉ đánh dấu thành quả hợp tác học thuật mà còn khẳng định vai trò của Trường Đại học Ngoại ngữ - ĐHQGHN trong kết nối nghiên cứu, đào tạo và lan tỏa tri thức, góp phần thúc đẩy nghiên cứu liên ngành và phát triển ngôn ngữ học xã hội tại Việt Nam.
Hân Bùi/ĐSTT
