Thông báo Lịch họp Hội đồng đánh giá luận án tiến sĩ của nghiên cứu sinh Vũ Thị Thu Thủy, Ngành/Chuyên ngành Ngôn ngữ Anh, thuộc khóa QH2021 đợt 1

Th7 06, 2026 in Thông báo

Thông báo Lịch họp Hội đồng đánh giá luận án tiến sĩ của nghiên cứu sinh Vũ Thị Thu Thủy, Ngành/Chuyên ngành Ngôn ngữ Anh, thuộc khóa QH2021 đợt 1.

Đề tài: Reconstructing war reality in two English versions of Bao Ninh’s The Sorrow of War (Tái kiến tạo hiện thực chiến tranh trong hai phiên bản tiếng Anh Nỗi Buồn Chiến Tranh của Bảo Ninh).

Ngành/Chuyên ngành: Ngôn ngữ Anh

Mã số: 9220201.01

Cán bộ hướng dẫn:

Cán bộ hướng dẫn: PGS. TS. Lê Hùng Tiến

Thời gian: 14h00, Thứ Tư, ngày 12/08/2026

Địa điểm: Tầng 2 Hội trường Sunwha, Trường Đại học Ngoại ngữ, Đại học Quốc gia Hà Nội

Tóm tắt luận án bằng tiếng Anh, xin xem tại đây!Tải xuống

Tóm tắt luận án bằng tiếng Việt, xin xem tại đây!Tải xuống

Toàn văn luận án tại đây! Tải xuống

THÔNG TIN LUẬN ÁN TIẾN SĨ

1. Họ và tên nghiên cứu sinh: Vũ Thị Thu Thủy

2. Giới tính: Nữ

3. Ngày sinh: 22/09/1978

4. Nơi sinh: Ninh Bình

5. Quyết định công nhận nghiên cứu sinh số: 931/QĐ-ĐHNN ngày 30 tháng 6 năm 2021 của Hiệu trưởng Trường Đại học Ngoại ngữ.

6. Các thay đổi trong quá trình đào tạo:

– Chỉnh sửa tên luận án tiến sĩ: Quyết định số 2816/QĐ-ĐHNN ngày 15 tháng 12 năm 2022.

– Chỉnh sửa tên luận án tiến sĩ: Quyết định số 1056 /QĐ-ĐHNN ngày 10 tháng 5 năm 2023

– Chỉnh sửa tên luận án tiến sĩ: Quyết định số 273/QĐ-ĐHNN ngày 20 tháng 1 năm 2026

7. Tên đề tài luận án: Tái kiến tạo hiện thực chiến tranh trong hai bản dịch tiếng Anh tác phẩm Nỗi Buồn Chiến Tranh củaBảo Ninh.

8. Chuyên ngành:Ngôn ngữ tiếng Anh

9. Mã số: 9220201.01

10. Cán bộ hướng dẫn khoa học: PGS. TS. Lê Hùng Tiến

11. Tóm tắt các kết quả nghiên cứu mới của luận án:

Luận án nghiên cứu quá trình tái kiến tạo hiện thực chiến tranh trong tiểu thuyết Nỗi buồn chiến tranh của Bảo Ninh và hai phiên bản tiếng Anh của tác phẩm, gồm bản dịch của Phan Thanh Hảo (TT1) và phiên bản biên tập của Frank Palmos (TT2). Trên cơ sở tích hợp Nghiên cứu Dịch thuật Mô tả của Toury (2012), Ngôn ngữ học Chức năng Hệ thống (Halliday & Matthiessen, 2013), lý thuyết kiến tạo khung tự sự cuả Baker (2018), và phổ nội địa hóa – ngoai hóa của Venuti (2017), luận án đã đạt được một số kết quả mới sau đây:

Thứ nhất, luận án đề xuất và thao tác hóa khái niệm “hiện thực chiến tranh” như một cấu trúc biểu hiện ngôn ngữ gồm bốn miền kinh nghiệm: Sự tàn bạo thể chất, Chấn thương tâm lý, Ký ức tập thể và Xung đột địa chính trị. Việc phân chia này cho phép khảo sát hiện thực chiến tranh không chỉ như một chủ đề văn học mà còn như một hiện tượng được kiến tạo thông qua các lựa chọn ngôn ngữ cụ thể.

Thứ hai, luận án là công trình đầu tiên thực hiện so sánh có hệ thống giữa hai phiên bản tiếng Anh của Nỗi buồn chiến tranh trên cơ sở phân tích chuyển tác ở cấp độ mệnh đề. Kết quả cho thấy hiện thực chiến tranh trong văn bản nguồn được tái kiến tạo khác nhau qua hai giai đoạn trung gian hóa. TT1 nhìn chung bảo tồn các kiểu thức chuyển tác và cấu trúc ý nghĩa kinh nghiệm của văn bản nguồn, trong khi TT2 có mức độ can thiệp biên tập đáng kể hơn thông qua các hiện tượng bổ sung, lược bỏ, mở rộng, tái cấu trúc và bối cảnh hóa.

Thứ ba, nghiên cứu chứng minh rằng những dịch chuyển về quá trình, tham thể và hoàn cảnh không chỉ là các thay đổi ngôn ngữ cục bộ mà còn dẫn đến những thay đổi rộng lớn hơn trong việc biểu hiện hiện thực chiến tranh. Trong TT1, các dịch chuyển chủ yếu mang tính minh thị hóa nhằm tăng khả năng tiếp nhận cho độc giả quốc tế nhưng vẫn duy trì định hướng biểu hiện của văn bản nguồn. Trong TT2, các dịch chuyển thường đi kèm với việc tái định khung tự sự thông qua gắn nhãn lại tham thể, mở rộng bối cảnh lịch sử, làm rõ quan hệ nhân quả và bổ sung thông tin địa chính trị.

Thứ tư, luận án cung cấp bằng chứng thực nghiệm cho thấy TT1 và TT2 đại diện cho hai hình thức trung gian hóa văn bản khác nhau. TT1 có thể được xem là một bản dịch liên ngữ tương đối định hướng nguồn, trong khi TT2 thể hiện nhiều đặc điểm của một quá trình tái viết trung gian. Kết quả này góp phần làm rõ sự khác biệt giữa dịch thuật và tái viết trong nghiên cứu dịch thuật đương đại.

Thứ năm, nghiên cứu mở rộng các thảo luận lý thuyết về dịch thuật gián tiếp, tái dịch và tái viết bằng cách chứng minh rằng các phiên bản xuất hiện sau không nhất thiết tiến gần hơn tới văn bản nguồn. Thay vào đó, các phiên bản này có thể tái định vị tự sự nhằm đáp ứng những điều kiện tiếp nhận, xuất bản và văn hóa khác nhau.

12. Khả năng ứng dụng trong thực tiễn:

Trước hết, khung phân tích kết hợp giữa chuyển tác, chuẩn mực dịch thuật và kiến tạo khung tự sự có thể được sử dụng như một mô hình nghiên cứu cho các công trình về dịch văn học, dịch thuật gián tiếp, tái dịch và dịch thuật chiến tranh. Phương pháp này giúp kết nối phân tích ngôn ngữ vi mô với các vấn đề văn hóa và ý thức hệ ở cấp độ vĩ mô.

Thứ hai, kết quả nghiên cứu có thể được sử dụng trong giảng dạy các học phần về dịch thuật văn học, nghiên cứu dịch thuật, phân tích diễn ngôn và ngôn ngữ học chức năng hệ thống. Các trường hợp dịch chuyển được phân tích trong luận án cung cấp nguồn tư liệu thực tiễn để minh họa cho các khái niệm như tương thích với nguồn, chấp nhận được trong đích, nội địa hóa, ngoại hóa và kiến tạo khung tự sự.

Thứ ba, nghiên cứu góp phần nâng cao nhận thức về vai trò của biên tập và trung gian hóa trong quá trình lưu chuyển văn học xuyên văn hóa. Các kết quả cho thấy những quyết định biên tập có thể tác động đáng kể đến cách các trải nghiệm lịch sử, ký ức tập thể và bản sắc văn hóa được tiếp nhận ở cộng đồng độc giả quốc tế. Điều này có ý nghĩa thực tiễn đối với các dịch giả, biên tập viên và nhà xuất bản trong quá trình giới thiệu văn học Việt Nam ra thế giới.

Thứ tư, luận án cung cấp một cách tiếp cận ngôn ngữ học đối với việc nghiên cứu văn học chiến tranh Việt Nam. Kết quả nghiên cứu có thể hỗ trợ các học giả trong lĩnh vực văn học, lịch sử, ký ức tập thể và nghiên cứu chấn thương khi khảo sát sự biểu hiện và tái biểu hiện của chiến tranh trong các bối cảnh văn hóa khác nhau.

13. Những hướng nghiên cứu tiếp theo:

Thứ nhất, các nghiên cứu tương lai có thể mở rộng quy mô ngữ liệu bằng cách khảo sát toàn bộ tiểu thuyết hoặc tiến hành nghiên cứu so sánh với các tác phẩm văn học chiến tranh khác đã được dịch sang tiếng Anh và các ngôn ngữ khác. Điều này sẽ giúp xác định mức độ phổ quát của các mô thức được phát hiện trong Nỗi buồn chiến tranh.

Thứ hai, các nghiên cứu tiếp theo có thể kết hợp phân tích chuyển tác với các bình diện khác của Ngôn ngữ học Chức năng Hệ thống như siêu chức năng liên nhân và siêu chức năng văn bản. Việc vận dụng Lý thuyết Đánh giá (Appraisal Theory), phân tích thức hoặc phân tích cấu trúc đề ngữ có thể giúp làm rõ hơn vai trò của đánh giá, lập trường và tổ chức diễn ngôn trong quá trình tái kiến tạo hiện thực chiến tranh.

Thứ ba, cần có thêm các nghiên cứu về dịch thuật gián tiếp và trung gian hóa biên tập dựa trên các nguồn dữ liệu ngoài văn bản như thư từ giữa dịch giả và biên tập viên, hồ sơ xuất bản, phỏng vấn hoặc dữ liệu tiếp nhận của độc giả. Những nghiên cứu này có thể cung cấp bằng chứng trực tiếp hơn về các yếu tố thể chế, văn hóa và ý thức hệ chi phối quá trình tái viết.

Cuối cùng, khung phân tích dựa trên các miền biểu hiện được xây dựng trong luận án có thể được áp dụng cho các thể loại văn học khác như tiểu thuyết lịch sử, văn học hậu thuộc địa, văn học ký ức hoặc văn học chấn thương nhằm đánh giá khả năng ứng dụng rộng hơn của mô hình trong nghiên cứu dịch thuật và nghiên cứu văn học so sánh.

14. Các công trình nghiên cứu liên quan tới luận án:

Vu Thi Thu Thuy (2023). Explicitation of Cohesive Devices in two Vietnamese Translations of ‘Pride and Prejudice’. Proceedings of 2023 InternationalGraduate Research Symposium, pp.648-659. University of Languages and International Studies, VNU: Vietnam National University Press, Hanoi.

Vu Thi Thu Thuy (2023). Explicitness of Cohesive Devices in two Vietnamese Translations of an English novel. VNU Journal of Foreign Studies, Vol.39 (4) pp.119-134. University of Languages and International Studies, VNU: Vietnam National University Press, Hanoi. https://doi.org/10.63023/2525-2445/jfs.ulis.5147

Vu Thi Thu Thuy, Le Hung Tien (2025). Explicitation in Chapter One of the English Translations of Bảo Ninh’s The Sorrow of War. Proceedings of International Conference: AI as a Catalyst for English Language Education. University of Languages and International Studies, VNU: Vietnam National University Press, Hanoi.

Vu Thi Thu Thuy (2025). Translating War Trauma: A Systemic Functional Analysis of Bảo Ninh’s The Sorrow of War. Proceedings of 2025 International Graduate Research Symposium. University of Languages and International Studies, VNU: Vietnam National University Press, Hanoi.

Hà Nội, ngày 22 tháng 06 năm 2026

NCS. Vũ Thị Thu Thủy

INFORMATION ON DOCTORAL THESIS

1. Full name: Vu Thi Thu Thuy

2. Sex: Female

3. Date of birth: 22/09/1978

4. Place of birth: Ninh Binh

5. Admission decision number: No. 931/QĐ-ĐHNN dated 30 June 2021 by the Rector of the University of Languages and International Studies, Vietnam National University, Hanoi.

6. Changes in academic process:

– Revision of the dissertation title: Decision No. 2816/QĐ-ĐHNN dated 15 December 2022.

– Revision of the dissertation title: Decision No. 1056/QĐ-ĐHNN dated 10 May 2023

– Revision of the dissertation title: Decision No. 273/QĐ-ĐHNN dated 20 January 2026

7. Official thesis title: Reconstructing war reality in two English versions of Bao Ninh’s The Sorrow of War.

8. Major:English Linguistics

9. Code: 9220201.01

10. Supervisor: Assoc. Prof. Dr. Le Hung Tien

11. Summary of the new findings of the thesis:

This dissertation investigates the reconstruction of war reality in Bao Ninh’s The Sorrow of War and its two English versions: Phan Thanh Hao’s translation (TT1) and Frank Palmos’s edited version (TT2). Drawing on an integrated framework combining Toury’s (2012) Descriptive Translation Studies, Halliday and Matthiessen’s (2013) Systemic Functional Linguistics, Baker’s (2018) narrative framing theory, and Venuti’s (2017) domestication–foreignisation continuum, the study makes several original contributions.

First, it operationalises the concept of war reality as a linguistic representational construct comprising four experiential domains: Physical Brutality, Psychological Trauma, Collective Memory, and Geopolitical Conflict. This framework enables war reality to be examined not merely as a literary theme but as a phenomenon constructed through specific linguistic choices.

Second, the dissertation provides the first systematic comparison of the two English versions of The Sorrow of War through clause-level transitivity analysis. The findings demonstrate that war reality is reconstructed differently across two stages of mediation. TT1 generally preserves the source text’s transitivity patterns and experiential organisation, whereas TT2 exhibits substantially greater editorial intervention through addition, omission, expansion, restructuring, and contextualisation.

Third, the study demonstrates that shifts in processes, participants, and circumstances extend beyond local linguistic modifications and contribute to broader transformations in the representation of war reality. In TT1, these shifts primarily function as forms of explicitation that facilitate accessibility while preserving the source text’s representational orientation. In TT2, they are frequently accompanied by narrative reframing through participant relabelling, historical expansion, causal clarification, and geopolitical contextualisation.

Fourth, the dissertation provides empirical evidence that TT1 and TT2 represent two distinct modes of textual mediation. TT1 may be characterised as a relatively source-oriented interlingual translation, whereas TT2 displays many features of mediated rewriting. This finding contributes to a clearer distinction between translation and rewriting in contemporary Translation Studies.

Finally, the study extends current discussions of indirect translation, retranslation, and rewriting by demonstrating that later versions do not necessarily move closer to the source text. Instead, they may reposition narratives in response to different readerships, publishing environments, and cultural expectations.

12. Practical applicability:

The findings of this dissertation have several practical applications.

First, the integrated framework combining transitivity analysis, translational norms, and narrative framing may serve as a useful model for future research on literary translation, indirect translation, retranslation, and war literature in translation. The framework facilitates connections between micro-level linguistic analysis and broader cultural and ideological concerns.

Second, the findings may be employed in the teaching of literary translation, Translation Studies, discourse analysis, and Systemic Functional Linguistics. The translational shifts identified in the dissertation provide practical examples for illustrating concepts such as adequacy, acceptability, domestication, foreignisation, and narrative framing.

Third, the study contributes to a greater understanding of the role of editorial intervention and mediation in the cross-cultural circulation of literature. The findings demonstrate how editorial decisions may significantly influence the representation and reception of historical experience, collective memory, and cultural identity among international readers. This has practical implications for translators, editors, and publishers involved in introducing Vietnamese literature to global audiences.

Fourth, the dissertation offers a linguistically grounded approach to the study of Vietnamese war literature. Its findings may support scholars in literary studies, history, memory studies, and trauma studies in examining how war experiences are represented and re-represented across different cultural contexts.

13. Further research direction:

Several directions for future research emerge from the findings of this dissertation.

First, future studies may extend the corpus by examining the complete novel or by conducting comparative investigations of other war narratives translated into English and other languages. Such studies would help determine the extent to which the patterns identified in The Sorrow of War reflect broader tendencies in the translation and circulation of war literature.

Second, future research may combine transitivity analysis with other dimensions of Systemic Functional Linguistics, particularly the interpersonal and textual metafunctions. Integrating Appraisal Theory, modality analysis, or thematic structure analysis could provide a more comprehensive understanding of how evaluation, stance, and discourse organisation contribute to the reconstruction of war reality.

Third, further research is needed on indirect translation and editorial mediation through the use of extra-textual data such as translator–editor correspondence, publishing records, interviews, archival materials, and reader reception data. Such studies may provide more direct evidence of the institutional, cultural, and ideological factors shaping mediated rewriting.

Finally, the domain-based analytical framework developed in this dissertation may be applied to other literary genres, including historical fiction, postcolonial literature, memory narratives, and trauma narratives, in order to evaluate its broader applicability within Translation Studies and comparative literary research.

14. Thesis-related publications: