Từ một nữ sinh ngập ngừng trước những cơ hội lớn vì hoài nghi năng lực bản thân, cô sinh viên năm cuối Khoa Ngôn ngữ và Văn hóa Trung Quốc đã từng bước biến những tự ti ban đầu thành động lực để bứt phá. Vượt ra khỏi khuôn khổ của những giải thưởng học thuật, năng lực của Liên Anh còn được bảo chứng qua các dự án phiên dịch thực chiến cho nghệ sĩ quốc tế. Đó là minh chứng rõ nét cho tinh thần dấn thân và khát vọng chinh phục những đỉnh cao của thế hệ sinh viên ngoại ngữ trong thời đại mới. 

PV: Trước hết, bạn có thể giới thiệu đôi chút về bản thân cũng như điều gì đã khiến bạn lựa chọn Trường Đại học Ngoại ngữ – Đại học Quốc gia Hà Nội làm nơi đồng hành trong những năm tháng đại học? 

Liên Anh: Chào mọi người, mình tên là Nguyễn Thị Liên Anh, hiện đang là sinh viên năm 4 của khoa Ngôn ngữ và Văn hoá Trung Quốc, Trường Đại học Ngoại ngữ – ĐHQGHN.

Mối duyên của mình với ULIS bắt đầu từ những năm tháng cấp 3. Khi đó mình vẫn chưa thực sự xác định được bản thân muốn theo đuổi ngành học nào, chỉ biết rằng mình có niềm yêu thích rất lớn với ngôn ngữ và văn hoá Trung Quốc. Trong một lần tình cờ lướt Facebook, mình đọc được một bài viết về một chị sinh viên khoa Trung của ULIS đạt thành tích cao tại cuộc thi “Nhịp cầu Hán ngữ”. Lúc đó mình thật sự rất ngưỡng mộ và cũng bắt đầu hình dung rằng mình cũng muốn được học tập trong một môi trường như thế này.

Từ đó, ULIS dần trở thành mục tiêu mà mình cố gắng hướng tới trong suốt những năm cuối cấp. Và sau nhiều nỗ lực, mình đã may mắn thi đỗ vào trường. Đến hiện tại, mình cảm thấy đây thực sự là một hành trình rất đáng quý, vì ULIS không chỉ giúp mình phát triển về chuyên môn mà còn mang đến cho mình rất nhiều cơ hội để trải nghiệm, trưởng thành và khám phá khả năng của bản thân.

PV: Nhìn lại hành trình học tập tại trường, bạn thấy môi trường ULIS đã thay đổi tư duy và con người bạn như thế nào? Đâu là giai đoạn bạn thấy mình bứt phá và nỗ lực nhất trong việc chinh phục ngoại ngữ?

Liên Anh: Trước đây mình chưa từng nghĩ rằng bản thân mình sẽ có cơ hội tham gia và trải nghiệm những sự kiện mang tính quốc tế như vậy, cũng chưa từng nghĩ rằng ULIS mang đến cho mình nhiều những người bạn cùng chí hướng đến thế. Vào ULIS mình thực sự hiểu được cái gọi là “Núi cao còn có núi cao hơn”. Trong suốt 4 năm học, điều làm mình tự hào nhất ở bản thân là việc không ngừng dấn thân vào những thử thách mới, bên cạnh duy trì việc học mình cũng tích cực tham gia các cuộc thi liên quan đến tiếng Trung. Những năm đầu tuy các giải thưởng mình đạt được không quá cao, nhưng mỗi lần được đứng trên sân khấu và có cơ hội thể hiện những điều mình đã học, thực sự là một chuyện rất tuyệt vời. 

Nói đến giai đoạn mà mình cảm thấy bản thân nỗ lực nhất, chắc là khoảng  cuối năm 3, mình vẫn còn nhớ như in khi đó mình có tham gia 2 cuộc thi là “Nhịp cầu Hán ngữ” và “Tranh biện Tiếng Hoa”, một điều rất trùng hợp là chung kết của 2 cuộc thi sát ngày nhau, cũng rơi đúng vào tuần mình thi cuối kỳ năm 3. Lúc đó mình rất lo sợ bản thân không đủ năng lực tham gia cả 2 cuộc thi, nhưng sau đó mình lại nghĩ rằng các thầy cô đã tin tưởng lựa chọn mình đi thi, đồng đội của mình cũng ủng hộ mình hết mình, nếu bản thân chỉ vì sợ hãi thất bại mà không dám thử thì chắc chắn sau này mình sẽ hối hận. Khoảng thời gian đó mỗi ngày mình chỉ ngủ khoảng 4 tiếng, tuy rằng rất mệt nhưng cảm giác được cố gắng làm điều mình muốn thực sự rất tuyệt. Khoảnh khắc nhận giải trên sân khấu, điều làm mình hạnh phúc hơn cả không chỉ là việc bản thân đã dám vượt qua nỗi sợ của chính mình mà còn là được nhận những lời cổ vũ và động viên của gia đình, thầy cô và bạn bè. Thực sự rất rất cảm động!

Đạt giải Quán quân cuộc thi “Tranh biện Tiếng Hoa 2025”

Đạt giải Nhì cuộc thi “Nói giỏi Tiếng Hán 2025”

Đạt giải Á quân cuộc thi “Nhịp cầu Hán ngữ 2025”

PV: Được biết bạn đã tham gia và đạt giải tại rất nhiều cuộc thi học thuật, vậy với bạn, cuộc thi nào là đáng nhớ nhất? Bạn có thể chia sẻ một kỷ niệm hoặc một thử thách “khó nhằn” nhất mà bạn đã phải vượt qua trong cuộc thi đó được không ạ?

Liên Anh: Cuộc thi đáng nhớ nhất đối với mình là “Nhịp cầu Hán ngữ 2025”. Khi biết bản thân được thầy cô lựa chọn đại diện trường tham gia cuộc thi, mình cảm thấy rất áp lực. Suy nghĩ đầu tiên là muốn xin rút lui để nhường vị trí cho bạn khác. Mình lo sợ bản thân không đủ năng lực để tham gia cuộc thi lớn như vậy. Nhưng sau đó cô giáo hướng dẫn của mình, người đã giúp đỡ mình rất nhiều trong cuộc thi đã nói với mình một câu mà đến giờ mình vẫn còn nhớ: “Đây là cuộc thi lớn mà mọi sinh viên học tiếng Trung nếu có cơ hội đều nên tham gia một lần, vì cơ hội cũng chỉ đến một lần thôi”. Chính câu nói này đã giúp mình dám đối mặt với nỗi sợ của việc “không làm được”. 

Trong suốt quá trình luyện tập, thứ làm mình đau đầu nhất là phần biểu diễn tài năng. Mình có được cô Trần Linh Hương Giang gợi ý luyện tập theo bài múa Ương Ca của vùng Đông Bắc Trung Quốc. Do khăn tay dùng khi múa là loại đặc biệt nên mình phải mua từ bên Trung, đợi hơn 1 tuần mới về nên thời gian luyện tập càng bị rút ngắn hơn. Thời gian đầu điệu múa của mình có thể gọi là thảm họa, mình không thể điều khiển khăn tay theo ý muốn, mỗi lần khăn rơi là nước mắt mình lại muốn rơi theo khăn luôn. 

Hôm diễn chung kết Nhịp cầu Hán ngữ thì tại phần kết cuối cùng có một động tác vô cùng khó đó là quăng khăn ra sau đầu và chụp lại, động tác này nếu không cẩn thận thì rất dễ rơi khăn và bị trừ điểm. Bởi vậy mà mình rất phân vân không biết có nên biểu diễn động tác này không hay thay bằng một động tác dễ hơn, nhưng cuối cùng mình vẫn lựa chọn làm và rất may mắn sau rất nhiều nỗ lực thì buổi diễn cũng vô cùng thành công, nhờ vậy mà bây giờ mình cũng đã học thêm một kỹ năng mới cho bản thân. 

PV: Trong trải nghiệm tham gia phiên dịch cho đoàn nghệ thuật múa Khổng Tước của nghệ sĩ Dương Lệ Bình, bạn thấy đâu là khoảng cách lớn nhất giữa kiến thức phiên dịch trên giảng đường và việc truyền tải thông điệp thực tế dưới áp lực trực tiếp? Bạn có thể chia sẻ những điều đáng nhớ với trải nghiệm đầy tự hào này không? Bên cạnh đó, bạn đánh giá thế nào về tầm quan trọng của việc hiểu biết đa lĩnh vực đối với một phiên dịch viên khi dấn thân vào những dự án đặc thù như thế này?

Liên Anh: Trong trải nghiệm tham gia phiên dịch cho bà Dương Lệ Bình và đoàn nghệ thuật múa Khổng Tước, điều mình cảm nhận rõ nhất chính là khoảng cách giữa “dịch đúng” trên giảng đường và “truyền tải đúng cảm xúc” trong thực tế.

Ở trên lớp, mình thường có thời gian phân tích cấu trúc câu, lựa chọn từ ngữ và chỉnh sửa cách diễn đạt sao cho chuẩn xác. Nhưng khi làm việc thực tế, đặc biệt trong môi trường nghệ thuật và dưới áp lực trực tiếp, phiên dịch viên phải phản ứng gần như ngay lập tức, đồng thời vẫn phải giữ được tinh thần, cảm xúc và sắc thái văn hoá mà người nói muốn truyền tải. Có những lúc mình nhận ra rằng, chỉ dịch đúng nghĩa thôi là chưa đủ, mà còn phải giúp hai bên “cảm” được nhau.

Điều đáng nhớ nhất với mình là khi được chứng kiến sự chỉn chu và tinh thần nghệ thuật rất cao của đoàn. Trong quá trình làm việc, mình không chỉ phiên dịch ngôn ngữ mà còn phải quan sát ngữ cảnh, thái độ, cách biểu đạt và cả không khí giao tiếp để lựa chọn cách truyền đạt phù hợp. Có những thuật ngữ liên quan đến nghệ thuật múa, sân khấu hay cảm xúc biểu diễn mà nếu chỉ dịch theo nghĩa thông thường sẽ rất khô cứng. Chính trải nghiệm đó khiến mình hiểu sâu sắc hơn trách nhiệm của một phiên dịch viên: không chỉ là “cầu nối ngôn ngữ”, mà còn là “cầu nối văn hoá”. Đây thực sự là một trải nghiệm rất đáng tự hào và cũng giúp mình trưởng thành hơn rất nhiều trong nghề.

Bên cạnh đó, mình nghĩ việc hiểu biết đa lĩnh vực là yếu tố cực kỳ quan trọng đối với một phiên dịch viên, đặc biệt trong những dự án mang tính chuyên môn hoặc đặc thù như nghệ thuật, truyền thông hay văn hoá. Bởi phiên dịch không chỉ đòi hỏi ngoại ngữ tốt mà còn cần nền tảng kiến thức xã hội, khả năng nắm bắt bối cảnh và hiểu đặc trưng của từng lĩnh vực. Khi có kiến thức đa ngành, phiên dịch viên sẽ phản xạ nhanh hơn, lựa chọn cách diễn đạt chính xác hơn và tránh được việc dịch “đúng từ nhưng sai ý”. Mình cũng nhận ra rằng càng tiếp xúc với nhiều lĩnh vực khác nhau, mình càng có khả năng truyền tải ngôn ngữ một cách tự nhiên và có chiều sâu hơn.

PV: Để đạt được những thành tích đáng nể như vậy, bạn đã xây dựng cho mình phương pháp học tập hay quy tắc riêng nào? Đặc biệt là làm sao để bạn có thể cân bằng giữa việc học trên lớp và việc dấn thân vào các dự án bên ngoài?

Liên Anh: Mình nghĩ bản thân không có một “bí quyết đặc biệt” nào quá khác biệt, mà điều quan trọng nhất là duy trì sự kỷ luật và chủ động trong việc học. Với mình, ngoại ngữ hay phiên dịch là một quá trình tích luỹ lâu dài, nên mình luôn cố gắng học đều mỗi ngày thay vì đợi đến lúc cần mới học. Mình thường chia việc học thành những phần nhỏ như luyện nghe, cập nhật từ vựng theo chủ đề, đọc tin tức, xem các chương trình bằng tiếng Trung và ghi chú lại những cách diễn đạt hay để rèn phản xạ ngôn ngữ tự nhiên hơn.

Bên cạnh đó, mình cũng rất chú trọng việc “học từ thực tế”. Mỗi dự án mình tham gia đều giống như một lớp học lớn, vì ngoài kỹ năng ngôn ngữ còn phải học cách giao tiếp, xử lý tình huống và thích nghi với áp lực công việc. Sau mỗi lần phiên dịch, mình thường tự nhìn lại xem mình còn thiếu ở đâu để cải thiện dần.

Về việc cân bằng giữa học tập và các dự án bên ngoài, mình nghĩ điều quan trọng nhất là biết sắp xếp ưu tiên và quản lý thời gian. Mình luôn đặt việc học trên lớp là nền tảng, vì đó là nơi giúp mình có kiến thức chuyên môn bài bản. Còn các dự án bên ngoài là cơ hội để mình áp dụng những gì đã học vào thực tế. Trước khi nhận một dự án, mình thường cân nhắc khá kỹ về thời gian và khả năng của bản thân để tránh ảnh hưởng đến việc học.

Thực ra cũng có những giai đoạn khá áp lực khi phải vừa hoàn thành bài vở, vừa chuẩn bị cho công việc bên ngoài. Nhưng mình nghĩ chính việc được trải nghiệm thực tế lại giúp mình học hiệu quả hơn, vì mình hiểu rõ mình đang học để làm gì và cần cải thiện điều gì cho công việc tương lai.

PV: Với những kinh nghiệm đã tích lũy được, bạn có lời khuyên nào muốn gửi gắm đến các bạn sinh viên khóa dưới để các bạn có thêm động lực và tự tin hơn trên hành trình chinh phục những đỉnh cao học thuật tại ULIS không?

Liên Anh: Mình nghĩ điều đầu tiên mình muốn nhắn gửi đến các bạn khóa dưới là đừng quá sợ việc mình chưa giỏi hoặc chưa nổi bật ngay từ đầu. Bản thân mình cũng từng có những giai đoạn rất áp lực, hoang mang và cảm thấy mình chưa đủ tốt. Nhưng mình nhận ra rằng hành trình học ngoại ngữ hay theo đuổi học thuật là một quá trình rất dài, và điều quan trọng nhất không phải là ai đi nhanh hơn, mà là mình có đủ kiên trì để đi tiếp hay không.

Mình nghĩ các bạn nên tận dụng thật nhiều cơ hội khi còn là sinh viên: tham gia cuộc thi, hoạt động học thuật, dự án thực tế hay các chương trình giao lưu. Có thể ban đầu mình sẽ sợ, sẽ thiếu tự tin, nhưng chính những trải nghiệm đó sẽ giúp mình trưởng thành nhanh hơn rất nhiều. Đôi khi một cơ hội nhỏ cũng có thể mở ra cho mình một hướng đi mới mà trước đó mình chưa từng nghĩ tới.

Bên cạnh đó, mình cũng muốn nhắn nhủ rằng đừng chỉ học để lấy điểm hay hoàn thành môn học, mà hãy cố gắng tìm cho mình một mục tiêu dài hạn hoặc một điều thực sự khiến mình yêu thích. Khi có động lực rõ ràng, mình sẽ có thêm sức bền để vượt qua những giai đoạn mệt mỏi và áp lực.

Cuối cùng, mình nghĩ điều quan trọng nhất là hãy tin vào giá trị của bản thân và đừng ngại bắt đầu từ những điều nhỏ nhất. Không ai có thể giỏi lên chỉ sau một đêm, nhưng nếu mỗi ngày mình tiến bộ thêm một chút thì đến một lúc nào đó, mình sẽ nhìn lại và thấy bản thân đã đi được rất xa.

PV: Cảm ơn Liên Anh vì những chia sẻ chân thành và vô cùng đắt giá. Những trải nghiệm của bạn không chỉ là một câu chuyện đẹp về sự nỗ lực, mà còn là nguồn cảm hứng mạnh mẽ cho cộng đồng sinh viên ULIS trên hành trình đi tìm giá trị của chính mình. Chúc Liên Anh sẽ luôn giữ vững bản lĩnh và tiếp tục gặt hái được nhiều thành công hơn nữa trên con đường sự nghiệp sắp tới!

Câu chuyện của cô sinh viên năm 4 khoa NN&VH Trung Quốc – Nguyễn Thị Liên Anh không chỉ là nguồn cảm hứng cho những ai đang theo đuổi ngôn ngữ Trung, mà còn là lời nhắn nhủ tới mỗi sinh viên: Đừng mải mê đi tìm những kỳ tích xa xôi, vì kỳ tích thực chất luôn bắt đầu từ những nỗ lực thầm lặng của ngày hôm nay.

Trần Linh/ĐSTT