Hưởng ứng cuộc vận động làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh

Chủ tịch Hồ Chí Minh lấy bút danh XYZ viết “Sửa đổi lối làm việc” vào lúc cuộc kháng chiến trường kỳ gian khổ của nhân dân ta chống thực dân Pháp mới bắt đầu. Qua thực tiễn đấu tranh bảo vệ thành quả cách mạng, bảo vệ chính quyền còn non trẻ, trong hàng ngũ cán bộ cách mạng đã sớm bộc lộ những nhược điểm, sai sót trong lề lối làm việc. Trong bối cảnh đó, Bác Hồ đã viết tác phẩm “ Sửa đổi lối làm việc” vào tháng 10 năm 1947.
            Tác phẩm ra đời trên 60 năm, song tác phẩm vẫn giữ nguyên giá trị về mặt lý luận cũng như về mặt thực tiễn. Những chỉ dẫn cụ thể của người trong tác phẩm vẫn là một vấn đề thời sự đối với mỗi cán bộ đảng viên. Học tập, nghiên cứu tác phẩm góp phần khắc phục các biểu hiện tiêu cực, nâng cao tinh thần, thái độ, trách nhiệm và lòng nhiệt tình với công việc.
NỘI DUNG CƠ BẢN CỦA TÁC PHẨM
  1. Phê bình và sửa chữa
-          Hồ Chí minh cho rằng: phê bình cốt để giúp nhau sửa chữa, giúp nhau tiến bộ. Cốt để sửa đổi lối làm việc tốt hơn, đúng hơn. cốt để đoàn kết thống nhất nội bộ. Vì vậy, theo Người: trong phê bình phải thật thà, không thêm bớt, không nể nang, đồng thời không mỉa mai, chua cay, đâm thọc.
-          Về khuyết điểm, theo hồ Chí Minh có thể quy vào mấy hạng sau:
Thứ nhất, khuyết điểm về tư tưởng, tức là bệnh chủ quan mà nguyên nhân chính là kém lý luận, khinh lý luận, không đem lý luận ra thực hành trong cuộc sống.
Thứ hai, khuyết điểm về sự quan hệ trong Đảng với ngoài Đảng, tức là bệnh hẹp hòi, ngăn trở Đảng thống nhất đoàn kết, phá hoại sự đoàn kết toàn dân.
Thứ ba, khuyết điểm về cách nói, cách viết, tức là ba hoa.
Bệnh chủ quan, bệnh ích kỷ, bệnh hẹp hòi, cá nhân, bản vị... mỗi chứng bệnh là một kẻ địch. Mỗi kẻ địch bên trong là bạn đồng minh của kẻ địch bên ngoài. Vì vậy, phải ngăn ngừa, đề phòng những kẻ địch đó, phải kiên quyết chữa trị bằng hết những căn bệnh đó. Điều này cho thấy sửa đổi lối làm việc là nhiệm vụ chung của Đảng, của mỗi cán bộ, đảng viên.
  1. Mấy điều kinh nghiệm
-          Theo Hồ Chí Minh, có cán bộ tốt, việc gì cũng xong. Muôn việc thành công hay thất bại đều do cán bộ tốt hoặc kém. Muốn tránh khỏi sự lãng phí trong việc sử dụng cán bộ, cần phải sửa chữa cách lãnh đạo, yêu cầu mỗi cán bộ trong mỗi ngành phải thiết thực báo cáo và cất nhắc cán bộ.
-          Cần phải phát huy tính sáng tạo của mỗi cán bộ, đảng viên bằng cách: bày cho họ suy nghĩ, tìm tòi, đề nghị, hãy lắng nghe họ.Trong công việc cần phải nghiên cứu cội rễ, phân tích rõ ràng rồi mới kết luận.
  1. Tư cách và đạo đức cách mạng
-          Tư cách của Đảng chân chính cách mạng
 Trong “sửa đổi lối làm việc”,Người đã đưa ra 12 điều thuộc về tư cách của một Đảng chân chính cách mạng, theo đó người cho rằng: “Đảng không phải là một tổ chức làm quan phát tài. nó phải làm tròn nhiệm vụ giải phóng dân tộc, làm cho Tổ quốc giàu mạnh, đồng bào sung sướng”; Cán bộ của Đảng phải biết lý luận, mọi công việc của Đảng phải đứng về phía quần chúng, cán bộ đảng viên phải liên hệ chặt chẽ với dân chúng, Đảng không che dấu khuyết điểm của mình, không sợ phê bình; Đảng phải chọn lựa những người rất trung thành và rất hăng hái, đoàn kết họ thành nhóm trung kiên lãnh đạo; Đảng phải giữ kỷ luật rất nghiêm từ trên xuống dưới. Để kết luận về tư cách của Đảng chân chính cách mạng, Hồ Chí Minh viết:
Muốn cho Đảng được vững bền
Mười hai điều đó chớ quên điều nào
-          Đạo đức cách mạng
Khi đánh giá vai trò của đạo đức cách mạng, Hồ Chí Minh coi đạo đức là nền tảng của người cách mạng, cũng giống như gốc của cây, ngọn nguồn của sông suối. Người viết: “Cũng giống như sông thì có nguồn mới có nước, không có nguồn thì sông cạn. Cây phải có gốc, không có gốc thì cây héo. Người cách mạng phải có đạo đức, không có đạo đức thì dù tài giỏi đến mấy cũng không lãnh đạo được nhân dân”.
      Về nội dung, đạo đức cách mạng bao gồm năm tính tốt: Nghĩa, Trí, Dũng, Liêm. Những đức tính trên mang đậm bản sắc văn hoá dân tộc, được Hồ Chí Minh kế thừa bởi đạo đức của Nho giáo, đưa vào đó một nội dung mới phù hợp với điều kiện thực tế của nước ta, ở chỗ “không phải là đạo đức thủ cựu, nó là đạo đức mới, nó không phải vì danh vọng cá nhân, mà vì lưọi ích chung của Đảng, của dân tộc, của loài người”. Như vậy, Hồ Chí Minh cho rằng: đạo đức là cái gốc của người cách mạng, nhưng cũng cần phải nhận thứcđức và tài có quan hệ mật thiết với nhau. Có đức phải có tài, nếu không sẽ không mang lại lợi ích gìmà còn có hại cho nhân dân. Mặt khác, phải thấy trong đức có tài, tài càng lớn thì đức phải cao, vì đức tài là nhằm phục vụ nhân dân và đưa cách mạng đến thắng lợi.
  1. Vấn đề cán bộ
Trong tác phẩm “Sửa đổi lối làm việc”, Hồ Chí Minh cho rằng: cán bộ là những người đem chính sách của Đảng, của Chính phủ giải thích cho dân chúng hiểu rõ và thi hành. Đồng thời, đem tình hình của dân chúng báo cáo cho Đảng, cho Chính phủ hiểu rõ để đặt chính sách cho đúng. Vì vậy, theo Hồ Chí Minh cán bộ là cái gốc của mọi công việc. Vì vậy, huấn luyện cán bộ là công việc gốc của Đảng.
-          Việc huấn luyện, theo Hồ Chí Minh, cần là theo các cách như: huấn luyện nghề nghiệp, huấn luyện chính trị, huấn luyện văn hoá, huấn luyện lý luận. Các cơ quan phải rất chú ý đến việc huấn luyện cán bộ - phải lựa chọn rất cẩn thận những nhân viên phụ trách việc huấn luyện đó.
-          Dạy và dùng cán bộ: công việc thành bại đều do cán bộ tốt hay kém. Vì vậy, Đảng phải nuôi dạy cán bộ như người làm vườn vun trồng những cây cối quý báu.
-          Lựa chọn cán bộ: theo Hồ Chí Minh, lựa chọn cán bộ cần tìm người trung thành, hăng hái, luôn liên lạc mật thiết với dân chúng, phải giữ đúng kỷ luật.
-          Cách đối với cán bộ, có năm cách dùng cán bộ:
Thứ nhất, chỉ đạo: giao việc cho họ, để họ tự làm, cho họ phụ trách, công việc dù có sai lầm chút ít cũng không đáng ngại.
Thứ hai, nâng cao: tạo điều kiện để họ được tham gia học thêm lý luận, học thêm về chuyên môn nghiệp vụ, có như vậy năng lực của họ mới ngày càng tiến bộ.
Thứ ba, kiểm tra: Khi giao việc cho họ, theo Người, không phải ngày nào cũng kiểm tra công việc mà thường xuyên kiểm tra để rút kinh nghiệm, sửa chữa những sai sót. Người cho rằng: “ giao công việc mà không kiểm tra, đến lúc thất bại mới chú ý đến. Thế là không biết yêu dấu cán bộ”.
 Thứ tư, cải tạo: khi cán bộ mắc sai lầm thì phải thuyết phục, giúp họ sửa chữa.
Thứ năm, giúp đỡ: phải tạo điều kiện cho họ sinh sống và làm việc, tuỳ theo hoàn cảnh mà giúp họ giải quyết việc gia đình.       
-          Về chính sách cán bộ: Hồ Chí Minh cho rằng, phải hiểu biết cán bộ, khéo dùng cán bộ, thương yêu cán bộ, sửa chữa sai lầm của cán bộ.        
  1. Cách lãnh đạo và kiểm soát
Trong tác phẩm, Hồ Chí Minh cho rằng: “chẳng những phải lãnh đạo quần chúng mà lại phải học hỏi quần chúng”, nghĩa là: người lãnh đạo không nên kiêu ngạo mà nên hiểu thấu. Sự hiểu biết và kinh nghiệm của mình cũng chưa đủ cho sự lãnh đạo đúng đắn. Vì vậy, ngoài kinh nghiệm của mình, người lãnh đạo còn phải dùng kinh nghiệm của đảng viên, của dân chúng để thêm cho kinh nghiệm của mình. Theo Hồ Chí Minh, lãnh đạo đúng có nghĩa là: phải quyết định mọi vấn đề cho đúng, phải tổ chức thi hành cho đúng, phải tổ chức kiểm soát.
  1. Chống thói ba hoa
Trong tác phẩm, Hồ Chí Minh cho rằng: chúng ta chống bệnh chủ quan, chống bênh hẹp hòi, đồng thời cũng phải chống thói ba hoa. Vì thói này cũng hại như hai bệnh kia. Để chữa thói ba hoa, theo Người cần phải: học cách nói của quần chúng, dùng lời lẽ đơn giản, khi viết, khi nói ai cũng hiểu được.   
Một vài ý nghĩa rút ra sau khi đọc tác phẩm:
Thứ nhất, tác phẩm chỉ ra những mặt mạnh, mặt yếu (ưu khuyết điểm, những căn “bệnh”) của cán bộ, từ đó giúp cho công tác tổ chức cán bộ phát huy thế mạnh và khắc phục những hạn chế họ.
Thứ hai, tác phẩm nhắc nhở mỗi người chúng ta cho dù trên bất kỳ công việc nào cũng không ngừng phải rèn luyện, tu dưỡng, trau dồi phẩm chất đạo đức, tác phong, lối sống, lề lối làm việc.
Thứ ba, đối với công việc mỗi cán bộ đảng viên phải có tinh thần trách nhiệm, không ngừng nâng cao ý thức tự giác, học hỏi.
Thứ tư, cán bộ, đảng viên phải giám chịu trách nhiệm trước công việc của mình, sẵn sàng sửa chữa những sai lầm khuyết điểm.
Thứ năm, giải quyết công việc cần linh hoạt, uyển chuyển, không dập khuôn, không xa rời thực tế.
Tóm lại: “Sửa đổi lối làm việc” giúp cho Đảng rút ra nhiều bài học bổ ích, đẩy mạnh công tác, hiệu quả công việc, làm cho Đảng lớn mạnh không ngừng; Mặt khác giúp cho mỗi cán bộ, đảng viên khắc phục được những sai lầm khuyết điểm.
Ra đời trên 60 năm, nhưng nội dung của tác phẩm vẫn là vấn đề thời sự trong sự nghiệp đổi mới của Đảng và nhà nước ta hiện nay. Tác phẩm càng có ý nghĩa hơn khi Việt Nam đã là thành viên thứ 150 của Tổ chức Thương mại thế giới, với bối cảnh mới và những yêu cầu rất khắt khe trong công việc, việc thay đổi tư duy, lề lối làm việc, tác phong cho khoa học hơn là điều cần thiết hơn bao giờ hết. Đọc lại tác phẩm “Sửa đổi lối làm việc” của Chủ tịch Hồ Chí Minh, với những chỉ dẫn cụ thể trong tác phẩm, nếu được học tập và quán triệt tốt sẽ góp phần đẩy lùi sự suy thoái tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống của một bộ phận cán bộ đảng viên, từ đó nâng cao ý thức chính trị, năng lực lãnh đạo, sức chiến đấu của Đảng, tính chuyên nghiệp trong công việc như mong muốn của Bác lúc sinh thời.
Phạm Văn Kim